Kurs islama

mekteb2017bannerfoto

PoukaCilj nastave islamske vjeronauke je pružiti mladima cjeloviti vjernički pogled na svijet, s posebnim naglaskom na vjernički praktični život, a takođe i budući vječni život. To znači da mladi na primjeran način upoznaju vlastitu vjeru u njenoj duhovnoj, moralnoj, socijalnoj, misionarskoj i drugim dimenzijama, pri čemu se izlaganje vjerskog viđenja i postojanja svijeta obavlja u veoma otvorenom i tolerantnom dijalogu s ostalim znanostima i teorijama. Način pristupa je islamsko viđenje koje obuhvata sva pozitivna iskustva ljudi, bez obzira na njihovu nacionalnu pripadnost i vjersko obrazovanje. Upoznavanje je istovremeno informativno-spoznajno i doživljajno-djelatno, s nastojanjem da se osnovne postavke sprovedu u svim segmentima života: odnos prema Bogu, prema svijetu, prema drugim ljudima i odnos prema samom sebi. Znači, cilj je vjeronauka, informativo-formativni pristup vjeri i izgradnja pogleda na svijet kroz prizmu vlastitog vjerovanja, maksimalno poštujući sve navedene datosti.

NASTAVNI PLAN I PROGRAM ISLAMSKE VJERONAUKE - ILMUDIN

ZA SREDNJU ŠKOLU 

Cilj i zadaci: 

Zadaci odgojno-obrazovnog rada u nastavi vjeronauke:

- da se kod učenika razvije svijest o Bogu kao Stvoritelju, i odnos prema ljudima kao najsavršenijim Božijim stvorenjima.

- da se učenici osposobe (na uzrastu učenika primjeren način) za postavljanje pitanja o cjelini i najdubljem smislu postojanja čovjeka i svijeta, o ljudskoj slobodi, životu u zajednici, smrti, odnosu sa prirodom koja nas okružuje, kao i za razmišljanje o tim pitanjima u svjetlu vjere islama.

- da se kod učenika izgrade i razviju sposobnosti dubljeg razumijevanja i vrednovanja kulture i civilizacije u kojoj žive, uspona i padova u povijesti čovječanstva, kao i dostignuća u raznim oblastima naučnog djelovanja.

- da se učenicima pomogne u odgovornom oblikovanju zajedničkog života s drugim, u iznalaženju ravnoteže između vlastite ličnosti i zajednice, u ostvarivanju susreta sa svijetom (sa ljudima različitih kultura, religija i pogleda na svijet, s društvom, s prirodom) i s Bogom.

- da se kod učenika izgradi uvjerenje da je njegov život na ovome svijetu samo priprema za vječnost, da su svi stvoreni da budu sudionici vječnog života, te da se iz te perspektive kod učenika razvije sposobnost razumijevanja, preispitivanja i vrednovanja vlastitog odnosa prema drugom čovjeku kao Božijem stvorenju i izgradi spremnost za pokajanje. 

 

OPŠTE NAPOMENE ZA REALIZACIJU NASTAVNOG PLANA I PROGRAMA VJERONAUKE U SREDNJOJ ŠKOLI

Vjerska pouka u srednjoj školi je posebno delikatna. Srednjoškolac se našao u novoj sredini, pred novim izazovima, mogućnostima, prepun želja da ih ostvari. Osnovni problem je nepovjerenje prema novoj sredini, prema samome sebi i naglašena kritičnost autoriteta. Stoga, vjeroučitelj u srednjoj školi mora poći od te činjenice da je on čovjek koji "razbija" barijere nepovjerenja. Zato je u realizaciji nastavne jedinice naglasak na doživljajnom, a onda na spoznajnom području. Stoga su teme tako birane da se mladi čovjek prvo zadivi datoj činjenici, doživljaju, sadržaju, da prema njoj mora zauzeti svoj stav, a "čisto vjerski pristup" je svjetlo koje mu pomaže da pravilnije i cjelovitije olakša zauzimanje stava.
            Način realizacije nastave vjeronauke i ovog puta isključivo ide putem iskustva, doživljaja, a osnovna misao vodilja je otkriti sebe kao vrijednost, prihvatiti, poštivati i tako izgraditi povjerenje prema drugima.
1. Uvodni čas
Zadatak nast. jed.:
Upoznavanje učenika sa predmetom Islamska vjeronauka - Ilmudin i planom i programom za prvi razred srednje škole.

I  UVOD

Cilj nast. teme:

Upoznavanje učenika sa historijatom Arapa prije i za vrijeme objave Kur'ana.
    *
      2. Arabijsko poluostrvo, religija i društvo prije objave Kur'ana

Zadatak nast. jed.:
Upoznavanje učenika sa položajem Arabijskog poluostrva, religijama prisutnim kod Arapa i položaj tadašnjeg društva.
    *
      3. Objava Kur'ana, poslanička misija Muhammeda a.s., iseljenje u Medinu i reorganizacija zajednice
Zadatak nast. jed.:
Upoznavanje učenika sa početkom objave Kur'ana, poslaničkom misijom Muhammeda a.s. i prilikama koje su dovele do iseljenja muslimana u Medinu i njihov uticaj na reorganizaciju zajednice.
    *
      4. Utvrđivanje pređenog gradiva

II  OČUVANJE IZVORNOG UČENJA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa osnovnim izvorima islama. 
    *
      5. Izvori islama, historijat i sadržaj Kur'ana
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa Kur'anom kao prvim izvorom islama.
    *
      6. Hadis Božijeg Poslanika Muhammeda a.s.
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa Hadisom (praksom) Muhammeda a.s. kao drugim izvorom islama.  
Vjerska pouka

III  KONCEPCIJA ŽIVOTA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa koncepcijom života vjernika na ovom svijetu.  
    *
      7. Islamsko vjerovanje u Boga dž.š., društvo, sloboda volje i sudbina
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa islamskim vjerovanjem u Stvoritelja, odnosom prema okruženju, te slobodom izbora ponašanja i Božijim predodređenjem.
    *
      8. Utvrđivanje pređenog gradiva   

IV  ČOVJEK I NJEGOVA VJEROVANJA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa šest imanskih šartova (uvjeta). 
    *
      9. Vjerovanje u Boga dž.š, meleke i objavljene knjige
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa prva tri imanska šarta (uvjeta).
    *
      10. Vjerovanje u Božije poslanike, Sudnji dan i Božije određenje
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa druga tri imanska šarta (uvjeta). 

V  VRŠENJE VJERSKIH DUŽNOSTI

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa islamskim šartovima (uvjetima).
    *
      11. Namaz (molitva) i post.
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa dva, među vjernicima, najzastupljenija islamska šarta.
    *
      12. Zekat (porez za opšte dobro) i hadž (hodočašće u Meku)
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa dva islamska šarta, uslovljena materijalnim mogućnostima vjernika.
    *
      13. Utvrđivanje pređenog gradiva   

VI  NJEGOVANJE DUHOVNOG ŽIVOTA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa duhovnom stranom islama.
    *
      14. Suština sufizma i Božija naklonost
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa suštinom sufizma i Božijom naklonosti prema onima koji Ga mnogo veličaju.  

VII  ETIKA ISLAMA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa islamskom etikom (moralom).
    *
      15. Osnove islamskog morala, grijeh i njegovo ispaštanje
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa osnovama islamskog morala, vrstama grijeha i njihovim ispaštanjem na ovom i budućem svijetu.

VIII  POLITIČKI SISTEM ISLAMA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa političkim sistemom islama u prošlosti i sadašnjosti.
    *
      16. Historija hilafeta i funkcionisanje islamske države
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa historijom hilafeta i funkcionisanjem islamske države kroz četiri kategorije vlasti.
    *
      17. Savjetovanje i kontakt sa narodom i inostrana politika
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa islamskim konceptom savjetovanja u upravljanju i međunarodnom politikom.
    *
      18. Utvrđivanje pređenog gradiva i svođenje rezultata

IX  PRAVNI SISTEM ISLAMA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa islamskim pravnim sistemom.
    *
      19. Poseban doprinos muslimana i prvi pisani ustav
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa doprinosom muslimana pravnoj nauci i Medinskom poveljom kao prvim pisanim ustavom.
    *
      20. Glavne karakteristike islamskog prava, zakonodavstvo i sudstvo
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa osnovnim karakteristikama islamkog prava, te zakonodavnom i izvršnom vlašću.   

X  EKONOMSKI SISTEM ISLAMA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa finansijskim kategorijama koje čine islamski ekonomski sistem, kao i sa onima koje su islamom zabranjene.
    *
      21. Naslijeđe, testament i javna dobra
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa islamskim tretmanom nasljednog prava i testamenta, kao i javnih dobara.
    *
      22. Društvena osiguranja,igre na sreću, zajam uz interes
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa nedozvoljenim finansijskim kategorijama u islamu, kao što su hazardne igre i kamata.
    *
      23. Utvrđivanje pređenog gradiva

XI  MUSLIMANSKA ŽENA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa položajem žene u islamu.
    *
      24. Dužnosti i prava žene u islamu
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa dužnostima i pravima žene u islamu.

XII  POLOŽAJ NEMUSLIMANA U ISLAMSKOJ DRŽAVI

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa statusom nemuslimana u islamskoj državi na osnovu Kur'ana i prakse Muhammeda a.s.
    *
      25. Osnovna načela i praksa Božijeg Poslanika a.s.
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa odnosom Božijeg Poslanika prema nemuslimanima.
    *
      26. Kasnija praksa i društvena autonomija
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa odnosom muslimanskih vlasti prema nemuslimanima u periodu nakon smrti Božijeg Poslanika.
    *
      27. Utvrđivanje pređenog gradiva
 

XIII  DOPRINOS MUSLIMANA NAUCI I UMJETNOSTI

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa doprinosom muslimana u svjetskoj nauci i umjetnosti.
    *
      28. Stav islama prema nauci i umjetnosti
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa islamskim stavom prema nauci i umjetnosti.

      29. Doprinos islama društvenim naukama
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa doprinosom islama u oblasti prava, sociologije, historije, geografije i astronomijie.

      30. Doprinos islama prirodnim naukama
Zadatak nast. jed.
Upoznati učenike sa doprinosom islama u oblasti medicine, optike, zoologije, hemije, fizike i matematike.

      31. Utvrđivanje pređenog gradiva  

 XIV  OPŠTA HISTORIJA ISLAMA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa historijom halifeta nakon smrti Božijeg Poslanika i četvorice prvih halifa.

      32. Emevije, Abasije i Andaluzijski hilafet
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa najpoznatijim dinastijama u islamskoj vlasti.

 XV  SVAKODNEVNI ŽIVOT MUSLIMANA

Cilj nast. teme:
Upoznati učenike sa praktikovanjem islamskih propisa u različitim situacijama u životu muslimana. 

      33. Rođenje, početak života, brak i smrt
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa islamskim propisima u situacijama od rođenja do smrti.

      34. Hrana, piće i odijevanje
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa dozvoljenim i zabranjenim jelima, pićima i načinom odijevanja muslimana.

      35. Namaz, vrste namaza i olakšice u namazu
Zadatak nast. jed.:
Upoznati učenike sa osnovnim stubom islama - namazom (molitvom), njegovim vrstama i olakšicama u vanrednim situacijama.

      36. Utvrđivanje pređenog gradiva

      37. Svođenje rezultata
      
Literatura:
Vjeronaučni udžbenik "Uvod u islam" autora Muhammeda Hamidullaha.
 
Nastavna sredstva:
Tabla, kreda, geografske karte, ilustracije, fotografije i sl.